niedziela, 13 Wrzesień, 2015 | Autor:

 

Architektura nowoczesna. Czym jest? To nie odwoływanie się do stylów minionych epok i powielanie ich. To nie tworzenie niewyrazistych budynków o bezpłciowym wyrazie. To nie powielanie utartych schematów i mechaniczne “produkowanie” budynków. Architektura nowoczesna to sztuka wykorzystywania nowoczesnych, współczesnych materiałów, takich jak żelbet, stal, szkło i inne najnowsze technologie, do tworzenia funkcjonalnych obiektów o wyrazistej i nowatorskiej formie. Czy Sosnowiec może pochwalić tego typu obiektami? Daleko nam do twórczości Herzoga & de Meurona, Nouvela, Fostera, Gehry’ego, Zahy Hadid czy Holla… Mamy jednak kilka obiektów, obok, których nie można przejść obojętnie. Oto nasze niewielkie, subiektywne zestawienie nowoczesnej architektury Sosnowca .

Centrum Naukowo-Dydaktyczne Instytutu Neofilologii Uniwersytetu Śląskiego

Pierwszym z omawianych obiektów jest Centrum Naukowo-Dydaktyczne Instytutu Neofilologii UŚ zlokalizowane w dzielnicy Pogoń, na miejscu dawnego Szpitala Dziecięcego przy ul. Grota-Roweckiego 5. Jest to obiekt powstały w latach 2006-2008 i zaprojektowany przez Biuro Architektoniczne Taczewski. Centrum Naukowo-Dydaktyczne to budynek trójkondygnacyjny w części reprezentacyjnego holu oraz pięciokondygnacyjny w części dydaktyczno-naukowej. Rozplanowany został na rzucie trapezu, a część dydaktyczno-naukowa zawiera powtarzalne segmenty oddzielone atriami w liczbie trzech. Najbardziej rozpoznawalnymi elementami budynku, a także w największym stopniu odpowiadającymi za jego wyraz, jest duże przeszklenie holu głównego oraz trójkątne zadaszenie akcentujące i naprowadzające na główne wejście. Przeszklony hol pełni funkcję bufora akustycznego, oddzielającego część dydaktyczno-naukową od hałasu ruchliwej ulicy. Część dydaktyczna sprawia wrażenie masywnej i ciężkiej, natomiast przeszkolona część wejściowa kontrastuje z nią i nadaje obiektowi lekkości. Niektórym budynek kojarzy się ze statkiem, innymi z bankiem, natomiast wnętrze holu przywodzi wielu osobom na myśl terminal lotniczy bądź obiekt przemysłowy. Centrum wyróżnia się w otoczeniu, jednak w coraz mniejszym stopniu kontrastuje z nim. Fakt ten związany jest z postępującym procesem termomodernizacji i poprawy estetycznego wyrazu okolicznych budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Całemu założeniu brakuje jednak większego oddechu, odstępu od otaczających go budynków mieszkalnych i ulic, bufora w postaci zielonej przestrzeni publicznej. Nie zmienia to jednak faktu, że budynek ma dość nowoczesna formę, która przyciąga uwagę swą estetyką.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Biurowiec Media Centrum

Kolejnym budynkiem w naszym zestawieniu jest Biurowiec Media Centrum, czyli siedziba Polski Dziennika Zachodniego, zlokalizowany w Milowicach przy ulicy Baczyńskiego 25A. Znajduje sie on na terenie zlikwidowanej kopalni KWK Saturn, której to tereny włączono do Sosnowiecko-Dąbrowskiej Podstrefy Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Budynek był realizowany w latach 2007-2009, a jego autorami są architekci z biura AB-Projekt z Tych. Biurowiec posiada 8 kondygnacji nadziemnych i  1 kondygnację podziemną. Parter i kondygnacja podziemna są ok. 1,5-krotnie wyższe od pozostałych poziomów. Całkowita powierzchnia obiektu to ponad 7000 m2. Budynek przykuwa uwagę swą interesującą elewacją. Zazwyczaj jest to szklane pudełko z wyraźnym podziałem horyzontalnym akcentującym poszczególne kondygnacje. Wyraz budynku może jednak ulec zmianie za sprawą systemu żaluzji zasłaniających wybrane, poszczególne fragmenty elewacji. Następuje wtedy swoista gra elementów przeszklonych i pozornie pełnych na fasadzie obiektu. Sprawia to, że elewacja budynku jest dynamiczna, zmienna i za każdym razem jej odbiór przez obserwatora jest inny. Akcentem wertykalnym budynku jest natomiast klatka schodowa stanowiąca drugą bryłę obiektu, kontrastująca z silnie przeszkloną częścią poprzez swoją masywniejszą, mniej przeszkloną formę. Tak jak w przypadku poprzednio prezentowanej realizacji wymagana byłaby większa otwarta przestrzeń wokół budynku, tak tutaj tej wolnej przestrzeni jest zbyt wiele. Aż prosi sie żeby oba obiekty zamieniły się miejscami, a powyższy biurowiec został zlokalizowany w tkance miejskiej ścisłego centrum miasta, nie zaś na jego peryferiach.

media centrum1

media centrum2Zasłaniamy…

media centrum3… i odsłaniamy.

Biurowiec Timken

Innym biurowcem w Sosnowcu, który wyróżnia sie na tle tkanki miejskiej swoją dość nowoczesną formą, jest Biurowiec Timken zlokalizowany przy ul. Warszawskiej 3. Obecnie cały budynek zajmowany jest przez wspomnianą firmę, będącą jednym z największych producentów łożysk na świecie.  Obiekt powstał na początku obecnego stulecia w związku z przebudową centrum miasta, a konkretnie głównego placu miasta zwanego Patelnią. Całe przedsięwzięcie było powiązane z obchodzoną ówcześnie przez miasto setną rocznicą uzyskania praw miejskich (1902 rok). W ramach przebudowy odrestaurowano Dworzec Kolejowy oraz zabytkowe kamienice przy ul. Warszawskiej, zbudowano pasaż podziemny łączący główny plac z dworcem, a sam plac przemianowano na Plac Stulecia i ukształtowano jako strukturę zagłębioną poniżej terenu. Zagospodarowano również obszar wokół placu m.in. tworząc skwer z pomnikiem Jana Kiepury oraz uzupełniając zabudowę okalającą Patelnię o nowoczesne plomby – omawiany biurowiec firmy Timken oraz mniej efektywny obiekt vis a vis niego. Sam Biurowiec Timken to budynek posiadający 6 kondygnacji nadziemnych. Uzupełnia on i zamyka od strony Placu Stulecia zabudowę zlokalizowaną pomiędzy ulicami 3-ego Maja i Warszawską. Elewacja omawianego budynku składa się z trzech zasadniczych części. Pierwszą stanowi wolny parter –  jest on znacząco cofnięty w stosunku do  kondygnacji ponad nim, które w głównej mierze wspierają sie na słupach. Zabieg ten nadaje budynkowi lekkości. Drugą częścią, a zarazem głównym elementem fasady, jest półokrągła szklana ściana z regularnym podziałem przeszklenia na poszczególne pola. Częściowo jest ona nadwieszona nad ulicą 3-ego Maja. Centralne miejsce na wspomnianym przeszkleniu zajmuje loggia na wysokość dwóch kondygnacji. Ostatnim elementem kompozycyjnym fasady jest najwyższa kondygnacja budynku, cofnięta względem pozostałych poziomów i zyskująca poprzez ten zabieg  balkon, taras widokowy. Ponadto posiada ona ażurowe łamacze światła stanowiące ciekawe zwieńczenie całego obiektu. Biurowiec stanowi dobrze korespondującą z pobliskimi kamieniczkami oraz przykuwającą wzrok obudowę Placu Stulecia od strony wschodniej.

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Sosnowiecki Park-Naukowo Technologiczny

Sosnowiecki Park Naukowo-Technologiczny to zespół dwóch budynków, powstały w 2012 roku w dzielnicy Niwka przy ul. Wojska Polskiego 8. Generalnym wykonawcą tej inwestycji była firma Skanska. Omawiane obiekty to dwa pokopalniane budynki zlikwidowanej KWK Niwka-Modrzejów, które zostały przebudowane i zaadaptowane na potrzeby nowej funkcji – przede wszystkim przestrzenie biurowe oraz produkcyjno-badawcze. Pierwszym etapem przedsięwzięcia (Budynek A) było zaadaptowanie czteropiętrowego budynku dawnej dyspozytorni na potrzeby funkcji produkcyjno-badawczej. Piwnica i parter budynku zostały cofnięte, natomiast dwie kondygnacje powyżej wysunięte względem konstrukcji obiektu. W piwnicy zlokalizowano funkcje badawczą, na parterze administracyjno-naukową, natomiast na wyższych kondygnacja mieszczą się przestrzenie produkcyjne. Wyraz obiektu tworzy zgrabne współgranie elementów szklanych, drewnianych i metalowych na elewacji. Bogato szklony jest przede wszystkim parter i klatka schodowa obiektu. Rzut budynku oparty jest na planie wieloboku foremnego/koła. Drugim etapem inwestycji (Budynek B) była natomiast przebudowa sąsiedniego, pięciokondygnacyjnego budynku, w którym zlokalizowano funkcje biurowo-szkoleniowo-konferencyjne. W skład zespołu konferencyjno-szkoleniowego wchodzi 5 sal, w tym jedna na 200 osób. Ponadto w całym budynku wyodrębniono 14 modułów funkcjonalnych, które obejmują m.in. pomieszczenia laboratoryjne i biurowe. Do najbardziej reprezentacyjnych miejsc w przebudowywanym obiekcie należą recepcja z unikatową ścianą z żywej roślinności oraz sala konferencyjna wyposażona m.in. w kabiny symultaniczne pozwalające na prowadzenie konferencji wielojęzycznych.  Sam obiekt ma mniej wyszukaną formę niż jego sąsiad. Jest to prostopadłościenna, masywna bryła z częściowo wolnym parterem, w przypadku, której na elewacji zastosowano przede wszystkim elementy szklane i metalowe. Jednak nawet duże przeszklenia i fragmentaryczne posadowienie kondygnacji ponad parterem na słupach, nie zapobiegło odbiorowi przez obserwatora obiektu jako masywnego i ciężkiego. Reasumując prezentowana przebudowa jest dość zgrabną i przyjemną dla oka modernizacją pokopalnianych obiektów.

kwk niwka poprKWK Niwka-Modrzejów – po lewej przebudowywane budynki (źródło: http://www.twojezaglebie.pl/).

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Budynek A – front.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Budynek A – tył.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Budynek B.

zielona ścianaRecepcja (źródło: http://www.skanska.pl/).

aulaSala konferencyjna (źródło: http://budownictwo.inzynieria.com/).

Wieże Kościoła pw. św. Tomasza Apostoła

Ostatnią prezentowaną przez nas realizacją jest nadbudowa zabytkowego Kościoła pw. św. Tomasza Apostoła w dzielnicy Pogoń przy ul. Orlej 19. Autorem projektu było, podobnie jak w przypadku Centrum Naukowo-Dydaktycznego przy ul. Grota-Roweckiego, Biuro Architektoniczne Taczewski. W ramach wspomnianej nadbudowy, fasada kościoła zyskała dwie wieże o nowoczesnym wyrazie przy jednoczesnym nadaniu im historycznej sylwety. Sam obiekt sakralny powstał w latach 1904-1911. Został wzniesiony w stylu neogotyckim wg projektu architekta Jana Pomiana-Pomianowskiego. Jest to trójnawowa bazylika wybudowana na planie krzyża łacińskiego, murowana z cegły. Prace wykończeniowe świątyni trwały przez kilkadziesiąt kolejnych lat po jej wzniesieniu i dopiero w 1956 roku kościół został konsekrowany. Nie zdołano jednak wznieść wież i fasada kościoła pozostawała bezwieżowa aż do 2007 roku kiedy to rozpoczęto wspomnianą nadbudowę. Trwała ona dwa lata i zakończyła się w 2008 roku. W jej efekcie wysokość kościoła wzrosła z 24m do 70m, a świątynia stała się jednym z najwyższym obiektów w mieście i charakterystycznym punktem, dominantą w tkance miejskiej. Dobudowane wieże liczą 46m wysokości. Są to ażurowe konstrukcje stalowe w znacznym stopniu przeszklone. Wieże kościoła mają wyraźnie nowoczesną, futurystyczną formę, jednak zostały zaprojektowane w niezwykle wysmakowany sposób przez co nie kontrastują z zabytkowym kościołem, a doskonale go dopełniają i wzbogacają jego formę.

hp photosmart 720

Kościół przed nadbudową (źródło: http://www.pics.website.pl/).

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Kościół obecnie.

Ktoś może zapytać: a co z innymi obiektami w Sosnowcu jak np. obiema salami koncertowymi czy gmachem Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego? O niesklasyfikowaniu powyższych, a także innych obiektów w naszym minirankingu decydują kryteria estetyczne. Otóż w przypadku Muzy głównym zarzutem wobec obiektu jest zbytnia dosłowność w wyrazie budynku – stary odbiornik radiowy w skali 60:1. Architektura nie lubi kopiowania rzeczywistości. Budynki mogą swoją formą przywodzić na myśl jakieś obiekty, twory przyrody czy ręki ludzkiej, mogą odwoływać sie do nich,  ale nie powinny dosłownie ich przedstawiać. Co do Sali Koncertowej przy Zespole Szkół Muzycznych oraz wspomnianym budynku uczelnianym to obiekty te posiadają pewne cechy architektury nowoczesnej jak np. duże przeszklenia czy zastosowanie nowoczesnych materiałów m.in. blachy tytanowo-cynkowej na elewacji. Jednak sumaryczny wyraz tych obiektów nie pozwala określić ich mianem architektury na miarę XXI wieku. Zbyt mało w ich przypadku nowatorskości i efektywności, wyróżnienia się w tkance miejskiej. Nie można natomiast zarzucić wspomnianym obiektom, że zostały niepoprawnie zaprojektowane pod względem układu funkcjonalnego. Budynki te w sposób właściwy służą mieszkańcom miasta oraz innym użytkownikom. Wybraliśmy do zaprezentowania państwu najciekawsze, naszym zdaniem, przykłady nowoczesnej architektury Sosnowca.

 

Możesz śledzić komentarze do tego wątku poprzez subskrypcję RSS 2.0. Możesz napisać komentarz lub wysłać trackback ze swojej strony.
Loading Comments…
more
Allowed HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <blockquote> <code> <em> <strong>